Kedilerde Tüy Dökülmesi: Neden Olur ve Nasıl Önlenir?

Tüy Dökülmesinin Sebepleri
Kedilerde görülen tüy dökülmesi, pek çok kedi sahibinin karşılaştığı yaygın bir sorundur. Tüy dökülmesinin birçok nedeni olabilir ve bu durum normalden fazlaysa, altında yatan sebeplerin anlaşılması önem taşır. İşte kedilerde tüy dökülmesinin başlıca sebepleri:
Genetik Faktörler
Bazı kedi ırklarının diğerlerine göre daha fazla tüy dökme eğilimi vardır. Örneğin, Maine Coon, Pers ve Sibirya gibi uzun tüylü kediler, kısa tüylü ırklara göre daha fazla tüy dökebilir. Genetik faktörler, kedilerin tüy dökme miktarını doğrudan etkileyebilir.
Beslenme Alışkanlıkları
Kedinizin tüy sağlığı, aldığı besinlerle doğrudan ilişkilidir. Yetersiz veya dengesiz beslenme, tüy dökülmesine neden olabilir. Özellikle Omega 3 ve Omega 6 yağ asitleri gibi esansiyel besinlerin eksikliği, tüylerin cansız ve sağlıksız görünmesine yol açar.
Stres ve Anksiyete
Kediler, değişikliklere ve yeni durumlara karşı oldukça hassastır. Taşınma, yeni bir hayvanın eve gelmesi veya sahiplerinin uzun süre evde olmaması gibi durumlar kedilerde stres ve anksiyeteye yol açabilir. Bu da tüy dökülmesini tetikleyebilir.
Sağlık Sorunları
Tüy dökülmesi bazen daha ciddi sağlık sorunlarının bir belirtisi olabilir. Cilt hastalıkları, hormonal dengesizlikler, alerjiler veya parazit enfestasyonları gibi sağlık sorunları kedilerde tüy dökülmesine neden olabilir.
Kedilerde tüy dökülmesi neden olur ve bu durum nasıl yönetilir anlamak, problemi kökten çözmenin ilk adımıdır. Kedinizin sağlıklı ve parlak tüylere sahip olması için genetik yapı, beslenme, stres düzeyi ve sağlık durumu gibi faktörlerin göz önünde bulundurulması gerekir.
Genetik Faktörler
Kedilerde tüy dökülmesinin ardında yatan önemli faktörlerden biri, şüphesiz ki genetiktir. Kedinizin ırkı, tüy yapısı ve hatta rengi bile tüy dökülme oranını doğrudan etkileyebilir. Örneğin, Maine Coon, Pers ve Sibirya gibi uzun tüylü kediler, kısa tüylü ırklara kıyasla daha fazla tüy dökme eğilimindedir. Bu durum, genetik yapılarının bir parçası olarak fazladan bakıma ihtiyaç duyduklarını gösterir.
Kedilerde tüy dökülmesi neden olur? sorusuna cevap verirken genetik faktörleri göz ardı etmemek gerekir. Genetik yapı, kedilerin tüy dökme miktarını, tüylerinin yenilenme hızını ve tüy sağlığını doğrudan etkiler. İşte, genetikle ilişkili bazı özellikler:
Tüy Yapısı: Kedinizin tüy yapısı (örneğin, tek katmanlı veya çift katmanlı oluşu), genetikle belirlenen bir özelliktir. Çift katmanlı tüylü kediler, mevsim değişikliklerine bağlı olarak daha yoğun tüy dökümü yaşayabilir.
Tüy Dökülme Oranı: Bazı kediler, genetik olarak daha az veya daha fazla tüy dökme eğilimindedir. Bu durum, ırka özgü karakteristikler olarak kabul edilir.
Hassasiyetler: Genetik, kedilerin cildi ve tüyleri üzerindeki çeşitli hassasiyetlerini de belirler. Örneğin, bazı kediler, genetik olarak alerjilere daha yatkındır, bu da tüy dökülmesine yol açabilir.
Bu nedenle, eğer kedinizin tüy dökülmesini anlamaya çalışıyorsanız, onun ırkını ve genetik geçmişini dikkate almak son derece önemlidir. Ancak, aklınızda bulundurun ki, her ne kadar genetik bir faktör olsa da, dökülen tüyleri kontrol altına almanın ve sağlık sorunlarını önlemenin çeşitli yolları vardır.
Beslenme Alışkanlıkları
Kedilerde tüy dökülmesinin altında yatan önemli faktörlerden birisi de beslenme alışkanlıklarıdır. Uygun olmayan beslenme düzeni, kedilerin deri ve tüy sağlığı üzerinde doğrudan etkili olabilir. Gerekli besin maddelerini yeterli ve dengeli bir şekilde alamayan kediler, daha fazla tüy dökülmesi yaşayabilirler. Peki, beslenme alışkanlıklarının kedilerde tüy dökülmesi üzerindeki etkilerini nasıl azaltabiliriz?
- Dengeli Beslenme: Kedinizin beslenme düzeni, içerdiği protein, vitamin ve mineraller açısından zengin olmalıdır. Özellikle Omega-3 ve Omega-6 yağ asitleri, kedilerin deri ve tüy sağlığı için oldukça önemlidir. Bu yağ asitleri, kedinizin tüylerinin parlak ve sağlıklı kalmasına yardımcı olur.
- Yüksek Kaliteli Mama Kullanımı: Piyasada bulunan birçok kedi maması, kedilerin tüm besin ihtiyaçlarını karşılamak üzere özel olarak formüle edilmiştir. Yüksek kaliteli kedi mamaları, kedilerinizin sağlıklı bir diyet sürdürmelerine olanak tanır.
- Taze Suyun Sürekli Erişilebilirliği: Kedilerin sağlıklı beslenme alışkanlıklarının oluşmasında taze suyun sürekli erişebilir olması da büyük bir rol oynar. Yeterli su tüketimi, kedilerin deri ve tüy sağlığını destekler ve olası tüy dökülmesini azaltır.
Beslenme alışkanlıkları üzerine yapılan bu küçük düzenlemeler, kedilerde tüy dökülmesi sorununun önüne geçilmesinde büyük bir etkiye sahiptir. Sahipler olarak, kedilerimizin beslenme düzenlerini gözden geçirmek, ihtiyaç duydukları besinleri yeterli miktarda aldıklarından emin olmak, genel sağlıklarını korumak ve olası tüy dökülmesini azaltmak adına atılabilecek önemli adımlardan biridir.
Stres ve Anksiyete
Kedilerde tüy dökülmesi neden olur sorusuna yanıt ararken, stres ve anksiyete faktörlerini göz ardı etmemiz mümkün değil. Kediler, insanlar gibi stres ve anksiyeteden olumsuz şekilde etkilenebilen hassas canlılardır. Stres, kedilerin fiziksel sağlığını etkileyerek tüy dökülmesine sebep olabilir. Ancak, stres ve anksiyete kaynaklı tüy dökülmesinin önüne geçmek mümkündür.
Stres Kaynakları
- Değişen yaşam koşulları: Yeni bir ev, yeni bir aile üyesi veya ev arkadaşı gibi değişiklikler
- Yüksek gürültü seviyeleri
- Yetersiz ilgi ve sevgi
Stres ve Anksiyetenin Tüy Dökülmesine Etkileri
- Artmış Tüy Yolma Davranışı: Stres, kedilerin kendilerini daha fazla yalamalarına veya tüy yolmalarına neden olabilir.
- Hormonal Değişiklikler: Stres ve anksiyete, hormon dengesizliklerine yol açarak tüy dökülmesini tetikleyebilir.
Önlem Yolları
- Düzenli Oyun ve Etkileşim Saatleri: Kedilerin stres atmasına yardımcı olur.
- Güvenli ve Rahat Bir Ortam Sağlamak: Kedinizin kendini güvende hissedeceği, saklanabileceği özel alanlar oluşturun.
- Sakinleştirici Ürünler ve Feromon Difüzörleri: Stresli ortamlarda veya durumlarda kedinizi sakinleştirmeye yardımcı olabilir.
Kedilerinizi gözlemleyerek stres ve anksiyete belirtilerini erkenden fark etmek ve uygun önlemleri almak, tüy dökülmesini önlemede büyük bir fark yaratabilir. Unutmayın, stresli bir kedi, tüy dökülmesinin yanı sıra başka sağlık sorunları da yaşayabilir. Bu yüzden, kedinizin mutlu ve sağlıklı kalması için stres ve anksiyete ile mücadelede proaktif olmak önemlidir.
Sağlık Sorunları
Kedilerde tüy dökülmesine yol açan bir başka önemli faktör de çeşitli sağlık sorunlarıdır. Genellikle, eğer bir kedinin tüy dökülmesi normalden fazla ise, bu durum bazı sağlık problemlerinin habercisi olabilir. İşte kedilerdeki sağlık sorunları ve tüy dökülmesi arasındaki ilişkiye dair bazı temel bilgiler:
- Cilt Enfeksiyonları: Bakteriyel veya mantar enfeksiyonları kedilerin derisinde iltihaplanmaya, kızarıklığa ve tüy dökülmesine neden olabilir.
- Parazitler: Pire, uyuz ve bit gibi dış parazitler, cildin tahriş olmasına ve dolayısıyla tüylerin dökülmesine yol açar.
- Alerjiler: Kediler de insanlar gibi çeşitli alerjenlere karşı alerjik tepkiler gösterebilir. Bu alerjiler besin, polen veya ev kimyasallarından kaynaklanabilir ve ciltte kaşıntı ve tüy dökülmesi ile kendini gösterebilir.
- Hormonal Denge Bozuklukları: Hipotiroidizm ya da hipertiroidizm gibi hormonal denge bozuklukları da tüy dökülmesine sebep olabilir.
- Beslenme Eksiklikleri: Yetersiz veya dengesiz beslenme sonucu ortaya çıkan vitamin ve mineral eksiklikleri de cilt sağlığını etkileyerek tüy dökülmesine yol açabilir.
Bu sağlık sorunlarının birçoğu, erken teşhis ve uygun tedavi yöntemleri ile kontrol altına alınabilir. Kedilerde tüy dökülmesi neden olur sorusuna cevap ararken, eğer aşırı tüy dökülmesi gözlemliyorsanız, demek ki veteriner bir hekime danışmanın zamanı gelmiş demektir. Veteriner hekim, kedinizin durumunu değerlendirerek, altında yatan sağlık sorununu belirleyebilir ve uygun tedavi yöntemini önerebilir.
Tüy Dökülmesini Azaltma Yolları
Kedilerde tüy dökülmesi pek çok faktöre bağlı olabilir ve bu sorunu azaltmak için alınabilecek etkili önlemler mevcuttur. İşte sahiplerinin kedilerinin tüy sağlığını korumak ve tüy dökülmesini önlemek için yapabilecekleri bazı öneriler:
Düzenli Tarama ve Bakım
Kedilerin tüylerinin düzenli olarak taranması, ölü tüylerin ve dolaşıklıkların giderilmesine yardımcı olur, ayrıca kedinin cildinin hava almasını sağlar. Haftada en az bir veya ihtiyaca göre daha sık taramak, tüy dökülmesini önemli ölçüde azaltabilir.
Dengeli Beslenme
Sağlıklı bir tüy yapısı için dengeli ve yüksek kaliteli bir diyet çoğu zaman zorunludur. Omega-3 ve omega-6 yağ asitleri gibi temel besinler içeren yiyecekler, kedinizin tüylerinin parlak ve sağlıklı kalmasını sağlayabilir.
Sağlık Kontrollerinin Yapılması
Düzenli veteriner ziyaretleri, herhangi bir sağlık sorununun erken teşhis edilmesine olanak tanır. Özellikle tüy dökülmesine sebep olabilecek cilt hastalıkları, alerjiler veya hormonal dengesizlikler gibi sorunlar için düzenli kontrol çok önemlidir.
Kısacası, kedilerde tüy dökülmesi sorununu en aza indirgemek için düzenli tarama ve bakım, dengeli beslenme, ve düzenli sağlık kontrolleri yapmak büyük öneme sahiptir. Bu basit adımları takip ederek, kedilerinizin daha sağlıklı tüylere sahip olmasını sağlayabilir ve tüy dökülmesi sorununu büyük ölçüde hafifletebilirsiniz.
Düzenli Tarama ve Bakım
Kedilerde tüy dökülmesi önemli bir sorun olarak karşımıza çıkabilir ve bunun birçok nedeni olabilir. Bu sorunu çözmenin en etkili yollarından biri düzenli tarama ve bakımdır. Kediler doğaları gereği sürekli tüy değiştirirler. Bu süreci yönetebilmek için kedilerin tüylerinin düzenli olarak taraması son derece önemlidir.
Taramanın Faydaları:
- Tüylerin düğümlenmesini önler.
- Ölü tüylerin temizlenmesine yardımcı olur, böylece yeni tüylerin sağlıklı bir şekilde çıkmasını destekler.
- Deri ve tüy sağlığını iyileştirir; tarama sırasında derideki yağların tüyler boyunca yayılmasını sağlar.
- Kedinizin vücudunda herhangi bir yara, bit veya diğer parazitlerin varlığını erken fark etme imkanı sunar.
Tarama Sıklığı: Kedinizin tüy yapısına göre değişiklik gösterir. Kısa tüylü kediler haftada bir kez, uzun tüylü kediler ise her gün taranmalıdır.
Doğru Araçların Kullanımı: Kedinizi taramak için özel olarak tasarlanmış tüy tarakları ve fırçalar kullanılmalıdır. Bu araçlar, kedilerde tüy dökülmesi sorununu en aza indiren tüy yapısına uygun olmalıdır.
Nazik Olma: Tarama işlemini nazik bir şekilde yapmalısınız. Kedinizin tarama işleminden rahatsız olmaması için yumuşak hareketlerle ve onu strese sokmadan taramak önemlidir.
Düzenli tarama ve bakım sistematik olarak yapıldığında, kedilerde tüy dökülmesi sorununun önüne geçmek mümkündür. Ayrıca, bu rutin, sizin ve kedinizin birlikte kaliteli zaman geçirmeniz için güzel bir fırsat sunar. Unutmayın, tarama sadece tüy dökülmesini azaltmakla kalmaz, aynı zamanda kedinizin genel sağlığını da korur.
Dengeli Beslenme
Kedilerde tüy dökülmesi, çeşitli faktörlerin bir araya gelmesiyle meydana gelebilir ve bu faktörler arasında en önemlilerinden biri de beslenmedir. Kedinizin sağlıklı ve parlak tüylere sahip olması için, ona içerdiği vitamin, mineral, ve özellikle yüksek kaliteli proteinler açısından zengin, dengeli bir diyet sunmak çok önemlidir.
İşte kediler için dengeli beslenme konusunda dikkat edilmesi gerekenler:
Yüksek Kaliteli Proteinler: Kediler, doğal olarak etçil hayvanlardır. Diyetleri, yüksek oranda kaliteli proteine ihtiyaç duyar. Bu, kasların güçlenmesi ve tüylerin sağlıklı kalması için gereklidir.
Omega-3 ve Omega-6 Yağ Asitleri: Bu yağ asitleri, kedilerin deri ve tüy sağlığı için hayati öneme sahiptir. Omega-3 ve Omega-6, tüylerin daha parlak ve güçlü olmasını sağlar.
Vitaminler ve Mineraller: Kedinizin diyeti, A, D, E, K vitaminleri ile kalsiyum, fosfor ve magnezyum gibi mineralleri içermelidir. Bu bileşenler, tüy dökülmesine karşı koruma sağlayan deri sağlığını destekler.
Beslenme ve tüy dökülmesi arasındaki bağlantı göz önünde bulundurularak, kedinizin diyetindeki değişikliklerin olumlu etkilerini görmek biraz zaman alabilir. Ancak, dengeli bir beslenme programının, kedilerde tüy dökülmesi sorununun azaltılmasında uzun vadede önemli bir rol oynadığını unutmayın.
Kedinizin diyetini iyileştirmeye karar verdiyseniz, değişiklikleri yavaş yavaş yapın ve mümkünse bir veterinerin tavsiyelerini alın. Böylece, kedinizin hem tüy dökülmesini önlemiş hem de onu daha sağlıklı ve mutlu bir yaşama adım attırmış olursunuz.
Sağlık Kontrollerinin Yapılması
Kedilerde tüy dökülmesi sorununun çözümünde sağlık kontrollerinin düzenli yapılması, çoğu zaman göz ardı edilen fakat son derece önemli bir adımdır. Kedinizin sağlıklı bir yaşam sürdürmesi için veteriner hekim ziyaretlerini ihmal etmemek, olası sağlık sorunlarını erken fark etmekte ve tedavi sürecini kolaylaştırmakta büyük önem taşır. İşte, düzenli sağlık kontrollerinin önemi ve kedinizin tüy sağlığını korumak adına yapılması gerekenler:
- Erken Teşhis: Düzenli sağlık kontrolleri, kedilerde görülen deri hastalıkları, alerjiler ya da iç organ rahatsızlıkları gibi tüy dökülmesine yol açabilecek durumların erken fark edilmesini sağlar. Erken teşhis, hastalığın kontrol altına alınmasında ve tedavi sürecinin başarısı açısından kritik bir öneme sahiptir.
- Aşı Takvimi: Kedilerde tüy dökülmesine neden olabilecek bazı enfeksiyonların önlenmesi için aşılamaların düzenli olarak yapılması gerekmektedir. Veterinerinizle birlikte hazırlayacağınız aşı takvimi, pek çok hastalıktan korunma konusunda temel bir adımdır.
- Parazit Kontrolü: İç ve dış parazitler, kedilerin tüy sağlığını doğrudan etkileyebilir. Düzenli sağlık kontrolünde, parazit uygulamalarının yapılması ve gerektiğinde yenilenmesi, tüy dökülmesini önlemede etkili bir yöntemdir.
- Beslenme Danışmanlığı: Veterineriniz, kedinizin yaşına, ırkına ve sağlık durumuna uygun bir beslenme planı hazırlayarak tüy dökülmesi problemine karşı önlem alabilir. Sağlıklı bir deri ve tüy yapısı için gerekli olan vitamin ve minerallerin denge içinde sağlanması büyük önem taşır.
Kısacası, kedilerde tüy dökülmesi sorununa karşı en önemli adımlardan biri düzenli sağlık kontrolüdür. Kedinizin deri ve tüy sağlığını korumak ve mevcut veya potansiyel sağlık problemlerini erkenden tespit etmek için veteriner hekim ziyaretlerini ihmal etmeyin.
Evde Tüy Dökülmesini Önleme Yöntemleri
Kedilerin sağlıklı ve mutlu bir yaşam sürdürebilmeleri için evde tüy dökülmesini önleme yöntemlerine önem vermek gerekir. Tüy dökülmesi, hem kedilerin hem de ev sahiplerinin karşılaştığı yaygın bir sorundur. İşte, "kedilerde tüy dökülmesi neden olur?" sorusunun cevabını bulmaya yardımcı olacak bazı etkili öneriler:
İç ve Dış Parazit Kontrolü:
Parazitler, tüy dökülmesinin yaygın nedenlerindendir. Kedinizin düzenli olarak iç ve dış parazit kontrolünden geçirilmesi gerekir. Bu, hem tüy sağlığını korur hem de kedilerde çeşitli sağlık sorunlarının önüne geçer.
Temizlik ve Hijyen Önlemleri:
Ev içindeki temizlik ve hijyen koşulları, tüy dökülmesini minimize etmede önemlidir. Kedinizin yattığı yerlerin düzenli olarak temizlenmesi, tüy toplama rulolarının kullanılması ve hava filtrelerinin değiştirilmesi gibi adımlar, tüy dökülmesini azaltır.
Bu iki yöntem, kedilerde gözle görülür şekilde tüy dökülmesini azaltabilir ve onların daha sağlıklı bir yaşam sürmelerini sağlar. Kediniz için en uygun yöntemleri seçerken, veterinerinizle danışmayı unutmayın. Sağlıklı bir kedi, mutlu bir ev demektir.
İç ve Dış Parazit Kontrolü
Kedilerde tüy dökülmesi önemli bir sorun teşkil edebilir ve bu sorunun birçok farklı sebebi olabilir. Özellikle iç ve dış parazitler, kedilerin sağlığını doğrudan etkileyerek tüy dökülmesine yol açabilirler. Bu yüzden, kedilerde tüy dökülmesi neden olur sorusuna cevap ararken, iç ve dış parazit kontrolü ön plana çıkar.
Kediler dış ortamla temas ettiğinde veya diğer hayvanlarla sosyal etkileşimde bulunduğunda çeşitli parazitlerle karşılaşabilirler. Bunlar arasında pire, kene ve yuvarlak kurtlar gibi iç parazitler yer alır. Parazitler, kedilerin derisinde ve tüy derisinde yaşayarak, kaşıntı, kızarıklık ve sonuç olarak tüy dökülmesine neden olabilir.
Parazit Kontrolünün Önemi:
- Sağlık: Parazitler, kedilerin genel sağlığını doğrudan etkileyerek hastalıklara yol açabilir.
- Rahatlık: Parazitler, ciddi kaşıntılara sebep olur, bu da kedilerin huzursuz ve stresli olmasına neden olabilir.
- Tüy Sağlığı: Düzenli parazit kontrolü, sağlıklı tüyler ve azaltılmış tü girls becausedökülmesi demektir.
Parazit Kontrolü için Öneriler:
- Düzenli Veteriner Kontrolleri: Kedinizin düzenli olarak veteriner tarafından kontrol edilmesi gerekir. Bu kontrol sırasında iç ve dış parazitlerin varlığına yönelik testler yapılabilir.
- Önleyici Tedaviler: Pire, kene ve iç parazitlere karşı önleyici ilaçlar, veteriner hekiminizin önerisi ile kullanılmalıdır.
- Ortamın Temiz Tutulması: Kedinizin yaşam alanının temiz ve hijyenik tutulması, parazitlerin üremesini önlemeye yardımcı olur.
İç ve dış parazit kontrolü, kedilerde tüy dökülmesinin önlenmesinde anahtar bir rol oynar. Evcil hayvanınızın sağlığını korumak ve kaliteli bir yaşam sürdürmesini sağlamak için düzenli parazit kontrolü ve önlemleri ihmal etmemek büyük önem taşır.
Temizlik ve Hijyen Önlemleri
Kedilerde tüy dökülmesi, çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir ve bu sorunla başa çıkmak için birden fazla yöntem bulunmaktadır. Bunların yanı sıra, tüy dökülmesini önlemenin en etkili yollarından biri de temizlik ve hijyen önlemlerini artırmaktır. Kedinizin sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi için temiz bir ortam sağlamak, hem tüy dökülmesini azaltabilir hem de genel sağlığını koruyabilir.
Temiz ve Hijyenik Bir Yaşam Alanı
Günlük Tüy Toplama: İyi bir başlangıç noktası, kedinizin yaşam alanını düzenli olarak süpürmek ve temizlemektir. Bu, dökülen tüylerin birikmesini önler ve alerjenlerin azalmasına yardımcı olur.
Yatakların ve Battaniyelerin Yıkanması: Kedinizin yatak ve battaniyelerini düzenli aralıklarla yıkamak, tüylerin ve deri parçacıklarının birikmesini önler. Ayrıca, bu tekstillerde biriken toz ve alerjenleri de temizler.
Kedi Tuvaletinin Temizliği: Kedinizin tuvaletini düzenli olarak temizlemek sadece hijyenik bir ortam sağlamakla kalmaz, aynı zamanda kedinizin tuvaleti kullanma ihtimalini de artırır. Düzenli temizlenmeyen tuvaletler, kedilerin başka yerlere tuvalet ihtiyacını gidermesine neden olabilir.
Oyunca ve Aksesuarların Temizliği: Kedinizin oyuncakları, tırmalama tahtaları ve diğer aksesuarları düzenli olarak dezenfekte edilmelidir. Bu eşyalar, bakteri ve mantarların üremesi için uygun ortamlar olabilir.
Hijyenik Tüy Bakımı
Düzenli Tarama: Tarama, tüy dökülmesini azaltmanın yanı sıra, kedinizin derisine masaj yaparak kan dolaşımını artırır ve yağ dağılımını sağlar. Düzenli tarama, ölü tüylerin ve deri parçacıklarının temizlenmesine yardımcı olur.
Kaliteli Şampuan Kullanımı: Kedinizi yıkarken, özellikle felçli olan kedilerde, kedilere uygun, derisini kurutmayacak kaliteli şampuanlar kullanılmalıdır. Ancak, kedileri çok sık yıkamak gereksizdir ve doğal yağ dengesini bozabilir.
Temizlik ve hijyen önlemlerini artırmak, kedilerde tüy dökülmesi neden olur sorusuna karşı etkili bir yanıt olabilir. Bu yöntemler, kedinizin hem fiziksel hem de psikolojik olarak daha sağlıklı olmasına katkıda bulunur.